ارتش و شکست راهبرد نظامی عراق در جنگ تحمیلی

ارتش و شکست راهبرد نظامی عراق در جنگ تحمیلی

از: علی سجادی انصاری حدود ساعت 1400 روز 31 شهریور سال 1359 فرودگاه تهران و چندین فرودگاه، مراکز نظامی و اقتصادی 19 شهر ایران توسط هواپیماهای متجاوز عراقی بمباران شد و این آغاز جنگی بود که هشت سال به درازا انجامید؛ هرچند که در روزهای نخستین، کمتر کسی چنین زمان طولانی را برای آن پیش‌بینی می‌کرد. صدام حسین، رئیس رژیم بعثی عراق، با تحریک دشمنان انقلاب اسلامی ایران و در رأس آنان آمریکا، و متأثر از اخبار و اطلاعات عمدتاً ناصحیح که توسط گروهک‌های مخالف و معاند نظام دریافت کرده بود و نیز برانگیخته از غرور کاذب و کینه‌ای عمیق، راهبردی را انتخاب کرد که رزمندگان سلحشور ارتش اسلام، فقط به فاصله چند روز پس از آغاز جنگ، شکست آن را به رهبر خودکامه و خود بزرگ‌بین عراق نشان دادند. صدام‌حسین بر اثر یک ارزیابی کاملاً غلط و اشتباه از توان رزمی نیروهای خود و ایران اسلامی، راهبرد «پیروزی سریع» را انتخاب کرد و اعلام نمود که طی سه روز خوزستان را فتح و آن را از ایران جدا خواهد کرد. اطمینان او به پیروزی چنان بود که از پیش، نقشه های جدیدی از منطقه خوزستان تهیه و نام‌هایی جعلی چون «الاحواز» به جای «اهواز»، «عبادان» به جای «آبادان»، «محمره» به جای «خرمشهر» و ... را بر روی آنها درج کرده بود. صدام آن‌چنان مغرور و فریفته قدرت ظاهری و پوشالی ارتش خود و حمایت‌های همه جانبه شرق و غرب بود که در آغاز حمله زمینی به مرزهای ایران، شخصاً در پای یک عراده توپ 130 میلی‌متری حاضر شد و درحالی که یار دیرین و متحد نزدیکش، ملک‌حسین پادشاه اردن، او را همراهی می‌کرد با کشیدن طناب، اولین گلوله توپ را به سوی ایران شلیک کرد تا به زعم خویش، افتخار این پیروزی سریع و آسان را به نام خود در تاریخ جنگ‌های جهان ثبت نماید. اما تقدیر الهی به گونه‌ای دیگر رقم خورده بود و در سنت‌های خداوندی هرگز نصرت و ظفر زورگویان و متجاوزان پیش‌بینی نشده بود. از آن گذشته، صدام نمی‌دانست که مشکلات موجود در ارتش ایران - که تا حدودی موجب بر هم خوردن سازمان آن شده بود - آن چنان عمیق نیست که فرزندان این ملت نتوانند در کمترین زمان ممکن خود را باز یابند و نه تنها خود آماده رزم و دفاع گرد، بلکه صدها هزار نفر از فرزندان مؤمن و رشید این مرز و بوم را آماده جانفشانی و دفاع از کیان اسلام و کشور نمایند. اولین پاسخ دندان شکن که چون پتکی بر سر صدام و ژنرال‌های او فرود آمد، در بعد از ظهر همان روز 31 شهریور به عراق داده شد؛ زمانی که چندین فروند از جنگنده‌های نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران فقط به فاصله دو ساعت از آغاز تجاوز، پایگاه‌های کوت و شعیبیه عراق را مورد حمله قرار داده و بمباران کردند و فردای آن روز نیروی هوایی دلاور ارتش اسلام موفق شد با به پرواز درآوردن بیش از 200 فروند هواپیمای جنگنده و شکاری 140 فروند از آنها را از مرز عبور داده و نقاط حیاتی و حساس زیادی را در داخل خاک عراق بمباران کنند. نیروی زمینی ارتش بعث عراق هم هرچند پیشروی‌هایی را در روزهای نخستین جنگ در داخل خاک ایران انجام داد، اما مقاومت‌های سرسختانه و دلیرانه نیروهای ارتش اسلام و داوطلبان شهادت‌طلب و جان‌برکف مردمی، مانع از تحقق راهبرد «پیروزی سریع» ارتش عراق شدند. اگر پیروزی را نیل به اهداف تعیین شده و شکست را عدم دستیابی به آنها بدانیم، بدون کمترین اغراق و گزافه‌ای باید قبول کنیم که عراق حتی در ماه اول، جنگ را باخت؛ چرا که در دستیابی به اهداف خود و به‌ویژه کسب یک پیروزی سریع و قاطع شکست خورد. و باز بدون کمترین تردیدی باید پذیرفت که در این شکست زودهنگام، ارتش جمهوری اسلامی ایران علی‌رغم مواجهه با مشکلاتی سنگین و کمرشکن نقشی تعیین کننده ایفا کرده است. نیروی زمینی، هوایی، هوانیروز و حتی نیروی دریایی با به‌کارگیری تکاوران خود، به دشمن متجاوز یورش بردند و چنان زخم‌های کاری به آنان وارد کردند که ادامه پیشروی برای آن غیرممکن و عراق ناگزیر شد از مناطق اشغال شده پدافند کند و شرایط برای آغاز مرحله دوم یعنی آفند متقابل و اخراج متجاوزین از خاک مقدس میهن اسلامی میسور و مقدور شود. ارتش سرافراز اسلام هم در مرحله سدّ دشمن‌، هم در مرحله آفند متقابل و اخراج او از خاک کشور و هم در مرحله تعقیب متجاوز به منظور تنبیه او حداکثر توان خود را در طبق اخلاص گذاشته و تقدیم ملت و رهبر فقید خود نمود. ارتش جمهوری اسلامی ایران، تحت فرماندهی‌های الهی و داهیانه حضرت امام خمینی(ره) و با اتکا به ایمان، اعتقاد، دانش و تخصص بالای خود و با پشتیبانی ملت بزرگوار ایران درسی فراموش نشدنی به متجاوزین بعثی داد، درسی که امروز نیز متجاوزین و زورگویان دنیا برای تحمیل تجاوزی دیگر به ایران اسلامی پیوسته آن را مرور کرده و در تصمیم خود درنگ می‌نمایند. یاد و خاطره همه شهیدان وطن به‌ویژه 48 هزار شهید گلگون کفن ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد برای مقالات بیشتر به موضوع مقالات نظامی یا به جستجو مراجعه نمایید

خستگی و افسردگی ارتش آمریکا را رنج می دهد

خستگی و افسردگی ارتش آمریکا را رنج می دهد


نتایج تازه ترین تحقیقات درآمریکا نشان می دهد نظامیان آمریکایی حاضر در عراق، از مشکلات شدیدی شامل خستگی و افسردگی رنج می برند.

پایگاه خبری میدل ایست آنلاین در این زمینه نوشت، در آستانه پنجمین سال اشغال عراق ، ارتش آمریکا در دو زمینه تجدید قوا و فعالیت در جنگی که مطلوب جهانیان نیست با مشکلات جدی مواجه شده است، زیرا جنگ عراق توان نظامیان و ارتش این کشور در انجام عملیات سریع را تحلیل داده است.
نشریه فارن پالیسی و مرکز مطالعاتی سنتر فورای نیو آمریکن سکیوریتی، در نظر سنجی اخیر خود از 3400 افسر آماده به خدمت و بازنشسته در آمریکا، به این نتیجه رسید، که نوعی نگرانی عمیق در ساختار ارتش آمریکا دیده می شود، به گونه ای که 60 درصد افسران معتقدند، ارتش آمریکا در مقایسه با 5 سال قبل به شدت ضعیف شده است و 88 درصد نیز ابراز داشتند، جنگ عراق ارتش آمریکا را در وضعیت خطرناکی قرار داده است.
درهمین حال جرج کیسی، رییس ستاد نیروی زمینی ارتش آمریکا ابراز داشت، 6 سال جنگ در افغانستان و عراق سبب شده است ،ا نه تنها امنیت نیروی زمینی ارتش در معرض تهدید قرار گیرد، بلکه میزان آمادگی نیروها برای انجام ماموریتی دیگر کاهش یابد.
کارشناسان نظامی در آمریکا معتقدند، اکنون ارتش این کشور با مشکلات متعدد روبروست و این موضوع ناشی از عوامل مختلف از جمله ،تلاش دولت برای محافظت سطح توان نیروها برای واکنش سریع و سعی در جذب نیرو های تازه نفس در ارتشی که به سبب دخالت در برخی منازعات، جایگاه خود را ازدست داده، است ، به گونه ای که حتی ترغیب مالی جوانان برای پیوستن به ارتش و همچنین اعلام عفو تبهکاران در صورت پیوستن به صفوف ارتش که از سیاست های مورد توجه پنتاگون در ماهها و سالهای اخیر است، تاکنون کارایی لازم را نداشته است.
روزنامه یو. اس. ای. تودی نیز در شماره پنجشنبه خود نتایج نظرسنجی را منتشر کرد، که در آن آمده بود 60 درصد مردم آمریکا جنگ در عراق را اشتباه می دانند.

تهدیدات مکرر غرب؛ آزمونِ آزموده!

تهدیدات مکرر غرب؛ آزمونِ آزموده!

سرمقاله چند هفته‌ای است که تهدیدات غرب و در رأس آن آمریکا، علیه ایران افزایش چشمگیری یافته است. البته جمهوری اسلامی ایران و ملت قهرمان عادت کرده‌اند که طی چند سال اخیر که موضوع فعالیت‌های هسته‌ای ایران در مجامع بین‌المللی در دست بررسی بوده، هرگاه که به نقطه حساسی برای تصمیم‌گیری می‌رسد، شاهد این‌گونه تهدیدات باشند و البته همه به خوبی می‌دانند که یکی از اهداف اصلی این تهدیدات تأثیرگذاری بر مجامع بین‌المللی است تا تحت این فشارها تا جایی که ممکن است دست از حقیقت برداشته و با حمایت از مواضع غیر منطقی، خصمانه و ظالمانه آمریکا، جمهوری اسلامی ایران را متهم به تلاش برای دستیابی به سلاح هسته‌ای و از آن بدتر، تهدید امنیت جهانی نمایند. اخیراً هم که آقای بوش پا را از این فراتر گذاشته و در کمال وقاحت اعلام می‌کند که فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای ایران - که خود آن را توسعه‌طلبی‌های ایران می‌خواند - می‌تواند آغازگر جنگ جهانی سوم باشد! ادعایی پوچ و مضحک که حتی دانش‌آموزان ابتدایی را نیز به تمسخر وا می‌دارد؛ چرا که آنها نیز می‌دانند که هر دو جنگ جهانی اول و دوم را غربی‌های به اصطلاح متمدن و انساندوست و دقیقاً با اهداف توسطه‌طلبانه به راه انداخته‌اند که حاصل آن ویرانی نیمی از جهان و کشته شدن ده‌ها میلیون نفر انسان بیگناه بوده است. نکته جالب توجه و قابل تأمل در این تهدیدات جدید، موضع یکی از کشورهای اروپایی است که خود را مهد آزادی و حقوق بشر می‌داند و در عین حال با پیشی گرفتن از آمریکا، تهدیداتی به مراتب شدیدتر و صد البته بی‌محتواتر را علیه ایران اعلام می‌کند. گویا سردمداران جدید این کشور که از طرفداران پر و پا قرص صهیونیسم بین‌الملل می‌باشند و با حمایت مستقیم و بی‌چون و چرای آمریکا و رژیم صهیونیستی به قدرت رسیده‌اند، فراموش کرده‌اند که زمانی دولت آنها از طرفداران و حامیان اصلی رژیم بعثی عراق بوده و از هیچ‌گونه حمایت تسلیحاتی، مالی، سیاسی و تبلیغاتی از این رژیم فروگذار نکردند، ولی سرانجام ناگزیر شدند به همراه سایر حامیان صدام سر تسلیم در مقابل ملت بزرگ ایران فرود آورند. چه کسی می‌تواند حمایت‌های بی‌دریغ اینان از رژیم بعث عراق و شخص صدام حسین را فراموش کند و حال آنکه اگر حمایت‌های تمام نشدنی آنها از صدام نبود، در همان سال‌های ابتدایی جنگ تحمیلی، ملت قهرمان ایران صدام و رژیم بعث را از اریکه قدرت به زیر می‌کشید و مردم دو کشور ایران و عراق، منطقه و جهان این همه مصیبت را پس از آن سال‌ها تحمل نمی‌کردند. جالب اینجاست که سردمداران این کشور اروپایی پس از مخالفت اتحادیه اروپا با طرح پیشنهادی آنها مبنی بر تشدید تحریم‌ها علیه ایران، قصد خود را مبنی بر تحریم یکجانبه کشورمان اعلام کرده‌اند که این ادعا مضحک‌تر از ادعای طنزآمیز اولی است. متأسفانه مجال کندوکاو و موشکافی دقیق برای اثبات پوچی و بی‌محتوایی تهدید این دولت اروپایی در این مقال وجود ندارد و فقط یادآوری یک نکته را کافی می‌دانیم و آن اینکه، ارتش این کشور طی یک قرن اخیر هیچ افتخار نظامی جز سرکوب مردمی مظلوم، فقیر، پابرهنه و آزادیخواه در ویتنام، الجزایر و تعداد زیادی از کشورهای عقب مانده آفریقایی در پرونده خود ثبت نکرده و البته در جنگ جهانی دوم نیز با یک هجوم به اشغال آلمان نازی درآمده است! و اما آمریکا که چند سال خطر هسته‌ای ایران را در گوش جهانیان فریاد کرده، امروز ناامید از همراهی آنها، اتهام دیگری را برجسته می‌سازد تا به این ترتیب حس ترحم و همدردی شهروندان آمریکایی و احتمالاً شهروندان سایر کشورها را به نفع خود جلب نماید. دولت آمریکا ادعا می‌کند که جمهوری اسلامی ایران با حمایت از شورشیان عراق، حدود 200 هزار نفر نیروی نظامی مجهز به پیشرفته‌ترین تجهیزات را به استیصال کشانده است. هرچند این موضوع نیز ادعایی پوچ و بی‌اساس است، اما آیا دولت آمریکا نمی‌داند که با چنین اتهامی، ضعف و ناتوانی خود را در برابر ایران اسلامی به اثبات می‌رساند؟! اگر جمهوری اسلامی ایران قادر است با صرف اندکی از توان نظامی خود این‌گونه آمریکا را مستأصل کند، پس در این صورت چه جایی برای تهدید ملت سلحشور و قهرمان ایران که امروز قوی‌تر از هر زمان دیگری است، باقی می‌ماند؟ واقعیت این است که آمریکایی‌ها، خود بهتر از هرکس به دروغ بودن‌ها ادعا و اتهامات خود واقفند و در عین حال بهتر از هرکس دیگر از اقتدار و توانایی ملت و نیروهای مسلح ایران اسلامی آگاهی دارند و می‌دانند که نباید آزموده را آزمود؛ چرا که آزموده را آزمودن خطاست!

اعتیاد

کلیات مواد

روشهای استفاده

تأثیر مخدرها برروی جنین

درمان دارویی اعتیاد

نکاتی در مورد درمانهای غلط و خطرناک

آنچه خانواده معتاد باید بدانند

درمانهای غیر دارویی در اعتیاد

با تغییر تدریجی شیوه زندگی بدنبال پیشرفت تمدن ، همانگونه که بشر از رفاه بیشتری برخوردار می شود عوارض و معضلات نیز رخ می نماید . زمانی  انسانها به شیوه ای سنتی و ابتدائی زندگی می کردند و مسائل و مشکلات جمعی و روانی شان را نیز سنتی حل می کردند اما با تغییر شیوه زندگی به شکل امروزی و جدید گاهی مسائلی ایجاد می شود که حل آن از عهده بسیاری از افراد خارج است .

بروز بیماریهای روانی و سیر تدریجی آن منجر به ایجاد رفتارها و عادت هایی در انسان می شود که بعضاً کنترل و ترک آن بسیار مشکل و گاهی غیرممکن است .

اعتیاد انسان به مصرف مواد و داروها از جمله این عادت هاست . طبق آخرین آمارها در کشور 5000000 نفر از افراد حداقل یک بار مصرف مواد مخدر را تجربه کرده اند و 2000000 نفر معتاد به آن هستند . سیر پیشرونده اعتیاد به مواد و ترویج روشهای مصرف غیربهداشتی آن همچون تزریق مواد مخدر با سرنگ مشترک منجر به بروز بیمایهای لاعلاجی همچون ایدز می شود که بیش از 70000000 نفر را در جهان گرفتار نموده است و در کشور ما نیز بیش از 14000 نفر به آن آلوده اند . مجموعه مسائل موجود ، دست اندرکاران و آگاهان را می بایست وادار به برنامه ریزی و اقدامات مناسب جهت کنترل معضلات اجتماعی نماید . یکی از استراتژی های مهم مبارزه با بروز معضلات اجتماعی ، آموزش و اطلاع رسانی است . ما نیز به نوبه خود کوشیده ایم سهمی کوچک در آگاهی رسانی به جوانان و هم وطنان داشته باشیم و با ترسیم روشهای پیشگیری و درمان معضل اعتیاد ، قدمی هر چند کوچک برای کمک به هم وطنان خود برداریم .

کلیات مواد

انواع مواد

• خانواده حشیش : حشیش ، چرس ، بنگ و ....

• خانواده مخدرها : تریاک ، هروئین ، کراک هروئین ، مورفین ، کدئین و ...

• خانواده محرکها : متاآمفتامین ( یا شیشه ) ، ریتالین و ...

• خانواده کوکائین : کوکائین و کراک کوکائین

• خانواده توهم زاها : LSD یا اسید لیزرژیک ، اکستازی و ...

• خانواده مواد استنشاقی : چسب ، بنزین ، تینر و ...

داروها :

• داروهای مخدر یا محرک مثل ترکیبات کدئین ، دیفنوکسیلات ، ترامادول ، ریتالین ، فن فلورامین ، پزودوافدرین و ...

• داروهای خواب آور مثل خانواده بنزودیازپین ها شامل دیازپام ، اکسازپام ، لورازپام ، فلورازپام و .... یا خانواده فنوباربیتال

• الکل و مشروبات الکلی

مواد مخدر :

مواد مخدر طبیعی (natural opiates ) ( مانند تریاک ) از جوانه تریاک (papaver somniferum) (opium poppy) که یک گیاه زیبا و گل دهنده است و سالیانه جوانه می زند ، گرفته می شود . این گیاه تا ارتفاع یک متر رشد می کند و گلهای آن به رنگهای سفید ، صورتی ، قرمز و بنفش است.

قدمت استفاده از مواد مخدر به 6 هزار سال قبل برمی گردد . از مواد مخدر برای درمان بیماریهای متفاوتی از جمله بیماری افسردگی استفاده می شد . استفاده از این ماده بسیار گسترده بود و اغلب افراد از آن برای درمان خود استفاده می کردند . چرا که عمدتاً به عنوان مرهمی برای تمامی مشکلات آدمی (از جمله کاهش درد ، درمان سرفه و اسهال ) پنداشته می شد . لذا ، تجارت و داد و ستد این ماده مخدر رشد چشمگیری داشت .

اصطلاح شناسی

مواد مخدر از مشتقات تریاک (opium ) هستند که شامل مورفین ، کدئین و مواد نیمه سنتز شده از آنها مانند هروئین می شود . اصطلاح اپیوئید ( opioid ) اصطلاحی است گسترده تر که تمامی آگونیستها ( agonists ) و آنتاگونیستهایی ( antagonists ) را که فعالیت مشابه مورفین دارند (مانند پپتیدهای اپیوئیدی طبیعی از جمله آندورفینها را ) شامل می شود . گاهی اوقات به اپیوئیدها اصطلاح مخدر اطلاق می گردد ، چرا که این مواد خواب آلودگی یا حالت شبه رویا که به آن چرت زدن (nod ) نیز گفته می شود ایجاد می کنند .

موارد استفاده

در سال  1806 داروساز آلمانی به نام فردریک سرترنر  (Frederich serturner ) عنصر فعال موجود  در تریاک  را کشف کرد و  آن  را مورفیوم   (morphium) نامید که برگرفته از لغت مورفیوس (morphius ) در زبان یونانی به معنای خدای رویاهاست .

در 1832 ماده کدئین کشف شد که این ماده نیز مانند مورفین ، دیگر ماده روان گردان موجود در تریاک به شمار می رود . شناسایی این مواد مصادف گشت با ابداع سرنگهای زیرپوستی (hypodermic syringes ) در اوایل دهه 1850 که این امر از یک سو به شکل چشمگیری به درمان دردهای شدید و از سوی دیگر به افزایش شیوع اعتیاد به مواد مخدر منجر شد . از آنجا که استفاده از مواد مخدر تحت هیچ گونه سیستم نظارت کننده ای قرار نداشت و دسترسی به آنها نیز بدون نسخه پزشک ممکن بود ، لذا شیوع آن افزایش چشمگیری پیدا کرد . علاوه بر این ، استفاده از این مواد در میان بسیاری از سربازان که در جنگهای قرن نوزدهم مانند جنگ داخلی آمریکا (1861-1865) شرکت داشتند ، رواج یافت و زمانی که این سربازان از جنگ برمی گشتند اعتیاد آنان به این مواد  ادامه می یافت . از این رو اعتیاد به تریاک در آن زمان ، به عنوان بیماری سربازان (soldiers disease ) شناخته شد .

طی قرن نوزدهم ، تعداد پزشکان و درمانهای پزشکی بسیار محدود بود و برای رفع این کمبود ، صنعت جدیدی به وجود آمد که استفاده از داروهای مقوی حاوی مواد مخدر و شربتهای مختلف حاوی این ماده را تشدید کرد . این داروها و شربتها بسیار ارزان قیمت بود و موجب کاهش درد و نا آرامی و رفع اسهال و سرفه می شد ، ولی در عین حال مواد اعتیاد آور بود . در ایالات متحده ، نگرانی از افزایش تعداد افراد مبتلا به اعتیاد به مواد مخدر باعث وضع قانون غذا و دارو (food and drugs act ) در سال 1906 و نهایتاً قانون مواد مخدر هاریسون گشت که براساس آن تجویز این مواد  تحت کنترل و نظارت پزشکان قرار گرفت . (رابینز ، 1973 )

مواد مخدر نیمه سنتز شده ( نیمه مصنوعی )

استفاده گسترده از مواد مخدر و توانایی چشمگیر آنها در کاهش درد ، و نیز وجود بازار بالقوه سود آور ، باعث شد تا تحقیقات بسیاری در خصوص ساختار شیمیایی این مواد انجام پذیرد . در اواخر قرن هجدهم ، محققان دریافتند که با اضافه کردن دو گروه استیل به مولکول مورفین ، می توان به ماده جدیدی به نام هروئین دست یافت . اضافه شدن دو گروه استیل به مورفین باعث افزایش حلالیت آن در در چربی می شود و نهایتاً آن را قادر به عبور سریع از سد خونی می سازد.

هروئین با ورود به مغز مجدداً به مورفین تبدیل می شود . آثار مورفین و هروئین کاملاً مشابه یکدیگر است ، با این تفاوت که هروئین 3 برابر قوی تر از مورفین است و سریع تر از مورفین اثر خود را اعمال می کند .

مواد مخدر سنتز شده (مصنوعی )

یکی از شناخته شده ترین مواد مخدر سنتز شده ماده متادون است که نیمه عمر طولانی ( چیزی حدود 18 تا 22 ساعت ) دارد . این ماده طی جنگ جهانی دوم توسط آلمانها به منظور مقابله و جبران کاهش مورفین و دیگر مواد بی حس کننده  تولید شد. این ماده ابتدا دولوفین   (dolophine ) (گرفته شده از نام آدولف هیتلر ) به منظور درمان معتادان به هروئین به بازار آمد . متادون دارویی است اعتیادآور و روان گردان ، ولی زمانی که در شرایط کنترل شده کلینیکی مصرف شود باعث کاهش نیاز به مواد مخدر در محیطهای غیر قابل کنترل  (مانند خیابانها) می شود . علاوه بر این ، استفاده از آن درمقدار بالا نه تنها باعث انسداد و یا از بین رفتن آثار سرخوشی هروئین می شود بلکه خطرهای مرتبط با استفاده جمعی از سرنگهای آلوده به ویروس ایدز ویا هپاتیت را کاهش می دهد .

ماده مخدر سنتز شده‌ی دیگر مپریدین (meperidine ) یا دمرول (Demerol ) نام دارد که در مقایسه با متادون از نیمه عمر کوتاه تری برخوردار است .( جافی و مارتین (jaff & martin ) ، 1975 )

پپتیدهای اپیوئیدی مغز

همانطور که ذکر شد ، اپیوئیدها موادی اعتیادآور و روانگردان هستند و سلامت افراد را به خطر می اندازند ، لذا در اینجا این سوال مطرح می شود  که  به چه علت بدن افراد  به اپیوئیدها پاسخ میدهد ؟ در اوایل دهه 1970 محققان دریافتند که گیرنده های مواد  مخدر  درونزاد   (endogenous) نه تنها در سیستم اعصاب مرکزی بلکه در سیستمهای دیگری مانند معدی - روده ای نیز وجود دارند .  

دلیل وجود گیرنده های خاصی مانند این نوع گیرنده ها در بدن اینست  که بدن خود به تولید موادی که  شبیه مواد مخدر خارجی    (exogenous opioids) هستند ، می پردازد . اولین اپیوئیدهای پپتیدی درونزادی که کشف شدند دارای زنجیره آمینواسید کوتاهی بودند که به نامهای لوسین – انکفالین (leucine-enkephaline ) و متایونین – انکفالین (methionine-enkephalin ) شناخته شدند .به دنبال شناسایی این دو اپیوئید پپتیدی ، اپیوئید پپتید دیگری به نام بتا اندورفین(beta endorphin ) نیز کشف شد که قسمتی از ساختار آمینو اسیدی آن شبیه ساختار آمینو اسیدی متایونین – انکفالین بود .

با پیشرفت فناوری و افزایش تحقیقات ، محققان دریافتند که آندورفینهای مختلف و متنوعی در مغز و دیگر قسمتهای بدن تولید و ساخته می شوند که هدف آنها مقابله طبیعی بدن با درد است ؛ برای مثال تحقیقات نشان داده اند که در حین تولد نوزاد ، وقایع آسیب زا و نیز در حین دویدن ، میزان آندورفین موجود در پلاسما افزایش می یابد . در حقیقت ، درخصوص مورد آخر( دویدن ) ، افرادی که به شکل مرتب به ورزش دویدن می پردازند ، از پدیده ای به نام سرخوشی دونده (runners high ) برخوردارند که طی آن فرد دونده میزان لذت زیادی را در حین دویدن و بعد از آن احساس می کند.(بلوم (bloom )،1983 )

آنتاگونیستهای اپیوئیدی

آنتاگونیستهای اپیوئیدی داروهایی هستند که از تأثیرگذاری مواد مخدر بر گیرنده های مربوطه پیشگیری می کنند و آثار آنها را خنثی می‌کنند . در صورتی که این دسته از داروها به شکل داروی پیشگیری کننده (prophylactic ) استفاده شوند ، مواد مخدر مسمومیتی ایجاد نخواهند کرد . آنتاگونیستهای اپیوئیدی آن قدر در خنثی کردن آثار مواد مخدر موثرند که از آنها در درمان مسمویت ناشی از استفاده بیش از حد (overdose) دارو استفاده می‌کنند؛ برای مثال ، داروی نالوکسون ( نارکن ، narcan )، که یک آنتاگونیست اپیوئیدی است بدین منظور استفاده می‌شود . این دارو، فقط بعد از چند ثانیه بعد از تزریق وریدی ، باعث می‌شود تا بیمارانی را که دچار حالت اغمای ناشی از استفاده بیش از حد اپیوئیدها شده اند ، به سرعت به حالت هوشیاری برگرداند . آنتاگونیست اپیوئیدی دیگری به نام نالترکسون (ریویا،revia ) وجود دارد که در درمان معتادان به الکل و هروئین موثر است . تأثیرات رفتاری – زیستی مخدرها در جدول 1-7 ذکر شده اند . (جافی و مارتین ، 1975 )

جدول 1-7 تاثیرات زیستی – رفتاری اپیوئیدها

• انقباض مردمک چشم

• کاهش میزان نبض

• کاهش دمای بدن

• کاهش تنفس

• بازتابهای آهسته

• تکلم آهسته و آرام

• استفراغ

• حافظه و توجه مختل

• گیجی یا اغما

روشهای استفاده

1.دهانی : قدیمیترین روش استفاده از مخدرها، روش دهانی است . کیکهای تریاکی ، آب نباتها و شربتهای مختلف حاوی این مواد، جزو روشهای سنتی استفاده از مخدرها به شمار می روند . از آنجا که مخدرهای طبیعی از حلالیت نسبتاً کمی در چربی برخوردارند ، استفاده دهانی از آنها گرچه موثر است ، ارزش حیاتی (bioavailability ) چندانی ندارد .

2. ریوی : استفاده بیش از حد و گسترده تریاک در چین تا قبل از هزاره اول کاملاً عادی و از لحاظ اجتماعی قابل قبول پنداشته می شد ، در حالی که سیگار کشیدن (تنباکو ) به عنوان عملی اهانت آمیز و غیرقابل قبول به شمار می رفت .در 1644 ، امپراتور چین کشیدن سیگار را ممنوع اعلام کرد ، ولی در خصوص تریاک این ممنوعیت اعمال نگشت . به همین دلیل ، کشیدن تریاک به سرعت تبدیل به روش معمول استفاده از این ماده مخدر شد .

3. استنشاقی : پودر تریاک و هروئین را می توان از طریق بینی استفاده کرد . از این طریق این مواد به سرعت از پوشش بینی عبور کرده و وارد جریان خون می شوند . اگرچه تریاک معمولاً از این طریق استفاده نمی شود ، افرادی که برای اولین بار از این ماده استفاده می کنند ، آن را به این روش مورد استفاده قرار میدهند . از آنجا که هروئین ماده ای است با حلالیت بالا در چربی ، از این طریق به سرعت وارد جریان گردش خون می شود .

4. تزریقی : مورفین که به شکل مایع موجود است یا دیگر مواد مخدر حلال (مانند هروئین) را می توان از سه روش تزریق زیرپوستی ، درون عضلانی و درون وریدی استفاده کرد .

   توزیع ، پخش و دفع : کلیه مخدرها در تمامی قسمتهای بدن توزیع و پخش می شوند ، بالاخص در قسمت دستگاه اعصاب مرکزی که تاثیرات روانگردانی خود را در آنجا اعمال می کنند . از آنجا که قابلیت حلالیت در چربی ، مواد مخدر طبیعی کم است ، عمدتاً کندتر از مخدرهای نیمه سنتز شده ، مانند هروئین ، وارد مغز می شوند ( بنت ، میچل و شاینر ، 1990 ) مانند داروهای دیگر ، اگر مواد شبه مخدر دود شوند (یا کشیده شوند ) به سرعت وارد خون می شوند . مواد مخدر در کبد متابولیزه می شوند و از نیمه عمر تقریباً کوتاهی برخوردارند (تقریباً سه ساعت ) . تنها مورد استثنا در این خصوص ، داروی متادون است که نیمه عمر آن چیزی حدود 22 تا 25 ساعت است .

مصارف پزشکی

استفاده عمده ازمواد شبه مخدر، مانند مورفین ، در درمان درد است . مواد شبه مخدر در کاهش درد بسیار موثرند . زمانی که افراد تحت تأثیراین مواد هستند ، از وجود درد آگاهی دارند ، ولی قادر به پاسخگویی به آن نیستند . مواد شبه مخدر که به شکل کدئین هستند در درمان سرفه بسیار موثرند ، گرچه مشتقهای سنتزشده آن مانند دکسترومتورفان (dextromethorphan ) بدون آنکه دارای خواص اعتیاد آور و مسکنی باشند ، در درمان سرفه نیز استفاده می شوند .

آثار مضر

در مقایسه با داروهای روانگردان غیرمخدر ، مخدرها مضرات کمتری دارند . با این حال ، مخدرها مضرات بالقوه ای برای افراد دارند برای مثال این داروها از قابلیت اعتیاد آوری ونیز مسمویت بسیار بالایی برخوردارند . همچنین باعث کاهش فعالیت آن دسته از قسمتهای ساقه مغز می شوند که میزان دی اکسید کربن (co2) موجود در خون را کنترل می کنند . یکی از تبعات مسمومیت با مخدرها کاهش میزان تنفس و نهایتاً مرگ است . اکثر مخدرها باعث تحریک نورونهای موجود در قسمت بصل النخاع مغز و موجب رفلکس استفراغ می شوند . در نتیجه ، افرادی که از موادی مانند هروئین استفاده می کنند حالت تهوع و استفراغ را تا زمانی که وضعیت تحمل نسبت به این ماده و در آنها ایجاد نشده ، تجربه می کنند .

تأثیرمخدرها بر روی جنین

زنان بارداری که از مخدرها سوء استفاده می کنند نه تنها خود بلکه جنین خود را در معرض خطر قرار میدهند . آن دسته از زنان معتاد به هروئین ، در صورت قطع مصرف این ماده ( زمانی که کودک آنها متولد می شود ) علایم ترک دارو را تجربه می کنند که این تجربه می تواند بسیار ناراحت کننده و مضر برای جنین آنها باشد . کودکان زنان معتاد به هروئین اغلب از ناراحتیهایی مانند بی قراری و تحریک پذیری رنج می برند . همچنین این کودکان به علایم ترکی که بزرگسالان از آن رنج می برند ( مانند آبریزش بینی ) نیز دچار می شوند و گریه آنها بسیار شدید است .

نوزادان زنان معتاد به هروئین اکثراً جثه کوچک تری دارند و محیط سر آنها بسیار کوچک تر از نوزادان مادران غیرمعتاد است . در ارتباط با رشد شناختی کودکان مادران معتاد به هروئین گزارشهای چندان روشن و واضحی در دسترس نیست . با این حال گزارشهای موجود حاکی از آن است که این کودکان زمانی که وارد دوره ابتدایی می شوند ، توانایی یادگیری شان نسبت به کودکان دیگر کمتر است و اکثراً دچار عقب ماندگی ذهنی (delayed mental ability ) و تأخیر رشد(delayed motor development ) می شوند . مادران معتاد به هروئین ، اغلب مواد دیگری (مانند نیکوتین ) نیز استفاده می کنند و از مراقبتهای پیش از تولد ( مانند مراقبتهای بهداشتی ، اجتماعی و روانی ) کمتری بهره مند می شوند . درنتیجه ، این عوامل می توانند منجر به  تأثیرات عمیقی بر روی آنها و بروز بیماریها و استرس روحی – روانی درآنها گردد ، همچنین می تواند زمینه ساز بروز بیماریهای متعددی ( اعم از فیزیکی و روانی ) برای کودکان آنها نیز باشد.

سوء استفاده و وابستگی به مخدرها

پدیده تحمل نسبت به مواد مخدر فقط طی چند روز پس از استفاده از آن ایجاد می شود و با تداوم در طول فرایند اعتیاد افزایش می یابد. تحمل نسبت به مواد شبه مخدر بسیار جالب و متفاوت است . در پاره ای از مواد، شاید میزان بسیار کمی از اختلالات در فرد مسموم شده مشاهده می گردد برای مثال تحمل نسبت به آثار ضددردی و سرخوشی و همچنین تاثیرات جانبی استفاده از این مواد ( مانند استفراغ ) ایجاد می شود، ولی تحمل نسبت به تاثیرات ضد درد این گونه مواد مخدر بر روی انقباض مردمک چشم ایجاد نمی گردد و در خصوص تأثیریبوستی ایجاد تحمل بسیار کم است . در میان معتادان مزمن، حتی مقادیر بالای دارو سرخوشی کمی ایجاد می کندو استفاده از دارو فقط به منظور دوری جستن از بروز علایم ترک صورت می گیرد.

مواد شبه مخدر به طور کلی و بدون در نظر گرفتن نوع آنها ( طبیعی ، نیمه سنتز شده ویا سنتز شده ) وابستگی فیزیکی ایجاد می کنند . استفاده مرتب و منظم از این داروها نهایتاً ، بعد از قطع مصرف ، باعث بروز علایم ترک می شود . ترک داروهای مخدر ضددرد به ندرت زندگی فرد را به مخاطره می اندازد . این گونه علایم شبیه علایم بیماری آنفولانزاست، یعنی فرد دچار درد می شود واحساس خستگی، تحریک پذیری ، حساسیت بیش از حد وآبریزش بینی را تجربه می کند . بعضی از این علایم فقط به مدت چند ساعت بعد از آخرین دفعه استفاده از دارو بروز می کنند.

بیشترین و شدیدترین علایم ترک که شامل حرکات اسپاستیک (spastic movement) می شود ، 48 تا 72 ساعت بعد از آخرین دفعه استفاده از دارو رخ می دهد . با توجه به اینکه ترک مواد مخدر هیچ گونه تأثیرمثبتی بر پیامد پرهیز (abstinence) ندارد و در حقیقت احتمال پرهیز و قطع استفاده از مواد مخدر را افزایش نمی دهد ، با این حال ، علاقه و تمایل بسیاری ، از بعد کلینیکی نسبت به سم زدایی (detoxification) معتادان به مخدرها وجود دارد. چند گونه روش سم زدایی وجود دارد که در ذیل بدان می پردازیم :

• روش یابوئی و یا "cold turkey" در این روش بیمار به ناگهان از مصرف مواد مخدر منع و دچار علایم ترک می شود . ترک ماده مخدر به این روش برای بیمار بسیار ناخوشایند و ناراحت کننده است ، ولی مرگ آور نیست .

• ترک ماده مخدر با استفاده از دارو . در این روش بیمار ( یا فرد معتاد ) استفاده از مواد مخدر را با استفاده از دارو ترک میکند ، برای مثال کلونیدین (clonidine) (کاتاپرس ، catapres) باعث کاهش علایم ناراحت کنند ترک ، مانند تحریک پذیری بیش از حد می شود . داروی دیگری که در این روش استفاده می شود لوفکسیدین (lofexidine) است که هنوز داروی آزمایشی است و یا استفاده از داروهای مخدر متادون و بوپرنورفین که علائم بیمار را تخفیف می دهد .

• درمانهای جایگزین (alternative treatments). یکی از روشهایی که در کاهش علایم ترک دارو در بعضی از بیماران موثر بوده است ، روش طب سوزنی (acupuncture) است .

بعد از انجام سم زدایی ، درمان درازمدت وابستگی مواد افیونی به دو شکل ادامه می یابد: پرهیز کامل یا پرهیز یاری شده (assisted abstinence) . برای دستیابی به پرهیز کامل ، فرد معتاد تشویق می شود در مراکز درمانی به منظور یادگیری و ایجاد مهارتهای زندگی عاری  از هر گونه ماده مخدر ، شرکت کند. در این مراکز افراد می آموزند که چگونه از مواد مخدر دوری جویند و نیز چگونه بدون استفاده از ماده مخدر زندگی کنند .

در روش پرهیز یاری شده ، به فرد معتاد داروهایی مانند نالترکسون داده می شودکه یک آنتاگونیست مخدر است و تاثیرات لذت بخش مواد مخدر را خنثی می کند . علاوه بر نالترکسون ، داروی بوپرنورفین (buprernorphine) (بیوپرنکس ، bupernex) نیز به منظور یاری دادن به فرد برای ترک داده می شود . این دارو ، مخدری است که با خواص آگونیستی و آنتاگونیستی که دارد تأثیرخود را از طریق کاهش ویار برای مخدرهای دیگر مانند هروئین ، اعمال می کند . این گونه برنامه های درمانی در درمان افراد معتاد به مخدّر ها بسیار موثر بوده و آنها را از استفاده مجدد از داروهای مخدر،  دور نگاه می دارد .

از دیگر داروهایی که به طور گسترده در درمان اعتیاد به مخدرها استفاده می شود، متادون است . این دارو در برنامه های درمانی متعددی در ترک فرد استفاده می شود، ولی بهترین برنامه درمانی متادون برنامه ای است که فرد معتاد مجبور باشد داروی خود را ( متادون ) در کلینیک دریافت کند، آزمایشهای ادرار به منظور نظارت بر استفاده از مواد دیگر انجام پذیرد ، فرد معتاد باید بتواند شغل خود را حفظ نماید و در برنامه های درمانی و جلسات دوازده مرحله ای (narcotics anonymous) (NA) (معتادان گمنام ) شرکت جوید . در این گونه برنامه های درمانی ، علاوه بر متادون از داروی دیگری نیز استفاده می شود که نیازی مراجعه روزانه فرد معتاد به کلینیک ندارد . این دارو LAAM نام دارد و از مشتقات متادون است و زمان عملکرد آن طولانی تر از متادون است . هدف در اینجا ترک عادت فرد معتاد به مصرف ماده مخدر ( معمولاً هروئین ) است ، ولی بسیاری از مواقع افراد معتاد برای همیشه روی متادون نگهداشته می شوند ، چراکه توانایی و تعهد به پرهیز و دوری جویی از ماده مخدر را ندارند ،‌لذا اثربخشی این گونه برنامه های درمانی بر اساس میزان توانایی این گونه برنامه ها در پرهیز دادن یا ترک دادن افراد معتاد ارزیابی  نمی شود ، بلکه بر اساس کیفیت زندگی که فرد معتاد بدان دست یافته است ،‌ ارزیابی می گردد . ( جافی ، 1985)

مواد مخدر بسیار اعتیاد آورند ،‌بدین معنا که یک نیاز قوی در فرد وابسته به مواد مخدر ایجاد می کنند . این وابستگی را به سختی می توان از بین برد و به همین دلیل می تواند به استفاده مادام العمر از ماده مخدر منجر شود .

از آنجا که اکثر افراد معتاد به مواد مخدر به این امر واقفند که این مواد ، برخلاف دیگر داروهای روانگردان ،‌اثر تخریبی بر روی اندامهای بدن ندارند ، به استفاده از این مواد ادامه می دهند و در حقیقت عمده مشکل استفاده از متادون و بحث برانگیز بودن درمان توسط متادون همین امر است

درمان دارویی اعتیاد :

در درمان اعتیاد به مواد مخدر می توان از روشهای سم زدایی و یا درمان نگهدانده استفاده نمود . درمان به روش سم زدایی چندان ماندگاری نداشته و احتمال عود مجدد بسیار بالاست مگر اینکه توسط درمانهای نگهدارنده و یا درمانهای غیردارویی (روان درمانی) حمایت شود .

سم زدایی یعنی استفاده از دارو و روشهای پزشکی برای خروج بدون عارضه و ناراحتی مواد مخدر از بدن فرد و رفع وابستگی جسمی به مواد مخدر .

انواع روشهای معمول سم زدایی که امروزه کاربرد دارند :

1 - درمان علامتی و کلونیدین : در این روش از کلونیدین بعنوان داروی غیرمخدر در درمان استفاده می شود .این دارو با تأثیر بر گیرنده های خاصی در مغز و سایر قسمتهای بدن سبب کاهش علائم ناخوشایند ترک می شود . به همراه کلونیدین داروهایی بصورت کمکی برای کاهش درد ، بهبود خواب ، کاهش علائم آبریزش بینی ، دل پیچه و ... تجویز می شود . در این روش بهتر است فرد برای مدت کوتاه به استراحت بپردازد تا علائم قابل تحمل باشد . این درمان برای مصرف کنندگان کم تا متوسط تریاک توصیه می شود .

2 - درمان با استفاده از داروهای مخدر : در این درمان  از داروهایی همچون متادون یا بوپرنورفین می توان با روش خاصی استفاده کرد . در این روش پزشک با شیوه  خاصی میزان مناسب دارو را تجویز می کند و سپس بتدریج ظرف حدود سه هفته از میزان دارو کاسته می شود و در نهایت قطع می گردد . در این روش فرد می تواند به فعالیتهای روزمره خود بپردازد و علائم جسمی و روانی اندکی را تجربه خواهد کرد .

3 - سم زدایی سریع : این روش که سم زدایی سه روزه نامیده می شود با استفاده از داروهای مخدر و غیرمخدر با بستری کوتاه مدت بیمار صورت می گیرد . در این روش بیمار مختصری درد و ناراحتی را در روزهای اول تجربه خواهد کرد . و لیکن در صورتی که تحت نظر پزشک مجرب انجام شود خطری بیمار را تهدید نمی کند . این روش برای مصارف کم تا متوسط مواد و برای کسانی که بیماریهای قلبی و تنفسی ندارند مناسب است .

4 - سم زدایی فوق سریع یا Urod : که در اصطلاع عوام تعویض خون نیز نامیده می شود و در حقیقت سم زدایی بیمار با داروهای ضد مخدر تحت بیهوشی می باشد . بیمار در یک مرکز مجهز بمدت چند ساعت بیهوش می شود و در مدت بیهوشی با تزریق داروی نالوکسان به مقدار مورد نیاز مواد موجود در بدن خنثی می شود . پس از بهوش آمدن بیمار با تجویز دارو مرخص می شود . این روش ، برای مصارف بالا خصوصاً کراک و هروئین توصیه می شود و لیکن قابل ذکر است ریسک بیهوشی برای این افراد وجود دارد . منتهی پس از سم زدائی این بیماران باید تحت درمان نگهدارنده قرار گیرند.

از نظر اقتصادی هزینه مصرف سرپایی کمتر از روش سریع یا فوق سریع می باشد چرا که در دو روش اخیر امکانات و تجهیزات بیشتری مورد نیاز است .

سم زدایی در حقیقت سهم کوچکی از درمان اعتیاد را به خود اختصاص می دهد .

بیمار به هر روشی که سم زدایی شود می بایست تحت درمانهای نگهدارنده با نالترکسون یا متادون یا درمانهای غیر دارویی و مشاوره ای قرار گیرد . در غیر این صورت احتمال لغزش و یا عود بیماری بسیار زیاد خواهد بود .

تمام این درمانها با هدف تقویت انگیزه و حفظ تمایل بیمار به دوری از عادت مصرف مواد و بازگشت به زندگی عادی صورت می گیرد . اکثر بیماران معتقدند نیاز به روانشناس و مشاوره ندارند  و تمام آنچه در این جلسات گفته می شود را به خوبی می دانند و فقط اگر سم زدایی شوند برای همیشه می توانند خود را حفظ کنند .

شاید این حرف در موارد نادری به عمل در آید و لیکن عادت اعتیاد ریشه دارتر از آن است که یک فرد به تنهایی با تمام مشغله های ذهنی و فکری با عدم آگاهی به روشهای پیشگیری از عود بتواند در برابر عود مجدد اعتیاد مقاومت کند . لذا قویاً توصیه می کنیم اگر می خواهید زحمات خود و خانواده خود را هدر ندهید حتماً بنا به دستور پزشک معالجتان در جلسات روان درمانی شرکت کنید ویا تحت درمان نگهدارنده داروئی قرار گیرید .

درمان نگهدارنده با نالترکسون :

پس از اینکه بیمار سم زدایی شد و 10-7 روز از قطع متادون ویا داروهای مخدر گذشت فرد مورد آزمایش قرار خواهد گرفت و در صورتی که اثری از مواد مخدر در بدن موجود نبود با احتیاط و تحت نظر پزشک داروی نالترکسون برای بیمار شروع خواهد شد .

در نهایت با مصرف روزانه این دارو فرد تمایل به مصرف مواد مخدر را از دست می دهد و احیاناً اگر در مصرف مواد سماجت کند بعلت  تداخل این دو ، دچار حالات بدی از نظر جسمی و روانی خواهد شد لذا تا زمانی که  از داروی نالترکسون استفاده می کند به سمت مصرف مواد مخدر نخواهد رفت . این زمان ، زمان مناسبی برای درمانهای مشاوره ای و غیر دارویی و شرکت در جلسات NA خواهد بود . در طول مصرف نالترکسون تحت نظر پزشک می بایست کارکرد کبد مورد آزمایش قرار گیرد .

درمان نگهدارنده با متادون یا بوپرنورفین ( داروی مخدر )

در روش فوق بیمار از ابتدا با داروی مخدر مورد درمان قرار می گیرد . دارو به اندازه مورد نیاز برای فرد تنظیم می شود و مدت طولانی بنا به صلاحدید پزشک تجویز و در اختیار بیمار قرار می گیرد . تا زمانی که  فرد از این روش استفاده می کند میل و کشش بیمار به مصرف مواد مخدر کاهش یافته و حتی به صفر می رسد .

روشهای فوق بر اساس وضعیت جسمی و روانی بیمار ، نوع ماده مصرفی ، مدت مصرف مواد مخدر و ... توسط پزشک معالج تجویز و اجرا می گردد .

درمانهای مکمل : از روشهای دیگری که در درمان اعتیاد کاربرد دارد و می تواند سبب موفقیت بعضی از افراد شود می توان به درمانهای مکمل زیر اشاره نمود :

• طب سوزنی

• هومیوپاتی

• طب سنتی و گیاه درمانی

• هیپنوتیزم

• و ...

نکاتی در مورد درمانهای غلط و خطرناک :

 - اعتیاد بعنوان بیماری پیچیده و سخت نیاز به یک درمان تخصصی و دقیق دارد . لذا بجز پزشکان ، روانشناسان و افراد دوره دیده هیچکس صلاحیت درمان اعتیاد را ندارد .

 - استفاده از داروهای خطرناک و بعضاً اعتیادآور همچون اکستازی ، مواد محرک همچون شیشه ، استفاده از مخدرهای قویتر مانند هروئین نه تنها کمکی به درمان اعتیاد نمی کند بلکه مشکل را دوچندان خواهد کرد .

 - استفاده از مشروبات الکلی یا حشیش در درمان اعتیاد جایگاهی ندارد و می تواند خطراتی را برای بیمار در بر داشته باشد .

 - استفاده از داروهای مخدر تزریقی همچون تمجیزک ، نورجیزک ، ترامادول تزریقی در درمان اعتیاد به هیچ عنوان توصیه نمی شود و شدیداً اعتیادآور است .

 - استفاده و مصرف داروهایی همچون کدئین ، ترامادول ، دیفنوکسیلات و ... بعلت اعتیادآوری ممنوع است و عوارض کبدی و کلیوی فراوانی  به همراه دارد .

خطرات مصرف خودسرانه داروهای ترک اعتیاد : بوپرنورفین و متادون : این داروها مخدر بوده و در صورت عدم مصرف اصولی و تحت نظر پزشک اعتیادآور است . بعلت دفع کند این دارو و تجمع دارو در بدن خطر مسمومیت با این داروها وجود دارد . کلونیدین : این دارو با اینکه مخدر نیست و لیکن سوء مصرف آن اعتیادآور است .

کسانی که مشکلات مربوط به فشار خون ویا بیماریهای قلبی دارند و همچنین خانم های باردار می بایست فقط با تجویز پزشک از این دارو استفاده کنند .

این دارو سبب خشکی دهان ، خواب آلودگی و افت فشار خون می شود .

نالترکسون : یا داروی ضد مخدر که برای ایجاد انزجار و تنفر از مصرف مواد بین عوام مصرف گردیده دارویی بسیار مفید در عین حال بسیار خطرناک است . در صورت مصرف غیراصولی این دارو مخصوصاً در فرد مصرف کننده خطر مرگ وجود دارد . توصیه های درمانی :

در خاتمه این بحث نظر خوانندگان محترم را به نکات ذیل جهت افزایش موفقیت در درمان جلب می کنیم :

 - قبل از شروع درمان انگیزه کافی و قوی برای درمان داشته باشید در غیر این صورت بعلت عدم موفقیت در درمان دچار سرخوردگی و کاهش اعتمادبه نفس خواهید شد .

 - جهت درمان حتماً به پزشکان دوره دیده و یا مراکز دارای مجوز دولتی یا خصوصی زیر نظر وزارت بهداشت و یا سازمان بهزیستی مراجعه نمایید .

 - دقیقاً به توصیه های پزشک گوش فرا داده و از تغییر دستور دارویی جداً بپرهیزید و از مصرف همزمان داروهای ترک اعتیاد و سایر داروها بدون اطلاع و تجویز پزشک خودداری کنید .

 - در صورت بارداری ، وجود بیماری قلبی ، تنفسی ، بیماریهای اعصاب و روان ، بیماریهای کبد همچون هپاتیت ها و بیماریهای کلیوی حتماً پزشک معالجتان را مطلع کنید .

 - در طول درمان از نظرات و مشورت روانشناسان ، مطالعه کتب روانشناسی عمومی و تفکر در خصوص اعتیاد استفاده کنید .

آنچه خانواده معتاد باید بداند

1 - اعتیاد یک عادت است نه بیماری . بیماری درمان دارد ولی اعتیاد به عنوان یک عادت درمان ندارد و باید کنترل شود .

2 - شروع به ترک اعتیاد به معنی کنار گذاشتن مطلق اعتیاد نیست ، ممکن است معتاد در طول ترک دچار لغزش و حتی عود گردد اما آنچه انسان را به موفقیت امیدوار می کند این است که فرد پشیمان شود و به درمان برگردد . نباید با لغزش و یا حتی عود اعتیاد ، ناامید شد و احساس بی لیاقتی و ناتوانی کرد . در چنین زمانی خانواده به هیچ عنوان نباید برخورد نامناسب و پرخاشگرانه داشته باشند و نباید او را تحقیر کنند و بلکه برعکس می بایست اعتمادبه نفس اورا تقویت کنند و او را به درمان بازگردانند .

3 - برای ترک اعتیاد هر زحمت و تلاشی نتیجه دارد حتی اگر نتیجه اش در زمان طولانی حاصل شود . هر هزینه ای که برای ترک اعتیاد صورت می گیرد نوعی سرمایه گذاری و پس انداز است و در هر شرایطی کمتر از هزینه مصرف مواد مخدر خواهد بود .

4 - زندگی با معتاد صبر و حوصله فراوان می خواهد . اعتیاد و یا بهتر بگوییم عادات جزء زندگی ما انسانهاست و مبارزه با عادات ناپسند و مضر جزئی از زندگی ماست . از تجربه اعتیاد و تجربه ترک آن باید حداکثر استفاده را خصوصاً در تربیت فرزندان نمود .

5 - هر عادت زشت نشان دهنده یک نقطه ضعف در شخصیت ، تربیت ، شیوه تفکر یا شیوه زندگی فرد است با بروز هر عادت نقاط ضعف بیمار را شناسایی کنیم و به اصلاح آن بپردازیم .

6 - بروز بعضی از عادات به شیوه زندگی ، توقعات ما و رفتارهای غلط ما بستگی دارد قبل از جستجوی عامل اعتیاد در بیرون به خودمان نگاه کنیم شایدعلت را پیدا کنیم .

7 - خانواده های متشنج و ناآرام ، والدین ایرادگیر ، والدین متعصب و بدون انعطاف ، والدین بی خیال و ... معتاد پرورند .

8 - کسانی در کنترل این عادت موفقند که با هدفی متعالی ، با اشتیاق برای رسیدن به هدف خود با سختی و تلاش قدم بردارند ، از شکستها نهراسند ، در همه حال سعی کنند امیدوار باشند . تمام عوامل شکست خود را شناسایی و کنار بگذارند و عوامل موفقیت خود را تقویت کنند . حمایت خانواده را با صداقت و تلاش خود جلب کنند و خانواده نیز برای موفقیت آنها از هیچ تلاشی فروگذار نکند . باید منظم و امیدوارانه زندگی کرد و عادات خوب را در زندگی تقویت نمود تا عادات زشت ایجاد نشود .

درمانهای غیردارویی در اعتیاد :

اعتیاد یک بیماری جسمی – روانی – اجتماعی و معنوی است. (Biophsycosocio spirilual)

این به این معنی است که علاوه بر مداخله داروئی برای تغییر ساختار شیمیایی بدن مداخله روانشناختی ، مداخله جامعه شناختی و همچنین مداخله روحانی نیز در امر درمان می تواند موثر واقع شود .

روشهای درمان غیردارویی یاروانشناختی به صورت خلاصه عبارتند از :

• مشاوره انگیزشی برای تغییر

• آموزش مهارتهای سازگاری

• آموزش روشهای پیشگیری از عود

• درمان شبکه ای و قرارداد مشروط

• تغذیه و ورزش

آموزش خانواده به منظور کنترل مشکلات خانوادگی

 * ایجاد انگیزش یا مشاوره انگیزشی : انگیزه نیروی محرک فرد در حرکت به سوی هدف می باشد . هر کاری بدون انگیزه به سرانجام نخواهد رسید . قدم اول در درمان اعتیاد ایجاد انگیزه کافی در فرد می باشد گاهی این انگیزه تحت تاثیر دیدن صحنه های عبرت انگیز ، دلسوزی برای خانواده و فرزند ، هزینه زیاد زندگی ، تحقیر وتوهین ناشی از اعتیاد ، نداشتن وقت کافی برای مصرف مواد ، تغییر ظاهری در چهره بیمار و ترس از دست دادن اعتبار و شخصیت در فرد معتاد ایجاد می شود . ولی گاهی هیچ چیز برای بیمار مهم نیست ایجاد انگیزه نیاز به مداخله خانواده ، پزشک و روان درمانگر دارد . با روشهای زیر می توان تا حدودی به انگیزش بیمار برای درمان کمک کرد :

    1 - توصیه : نصیحت یا توصیه مستقیم به فرد معتاد ساده ترین روش است . گاهی یک توصیه ساده منجر به یک ترک دائمی می شود . در یک نصیحت باید به زمان و مکان را رعایت کرد و بگونه ای استدلال نمود که فرد معتاد قانع شود از پافشاری و اصرار نیز باید پرهیز نمود . از همه مهمتر فرد نصیحت کننده خود نباید معتاد باشد .

    2 - برداشتن موانع : روش دیگر ، از بین بردن موانع در سر راه درمان اعتیاد برای معتاد است . مثلاً نگهداری از فرزندان کوچک فرد معتاد ، حمایت مالی از بیمار ، حمایت شغلی و کاری از بیمار ، تسهیل در رفت وآمد بیمار به مرکز درمانی علی الخصوص در مسافت های دور .

    3 - حق انتخاب ، بیمار باید در انتخاب روش درمان آزادی داشته باشد . روشی را که خود انتخاب می کند ممکن است امکان موفقیت بیشتری برای او فراهم کند .

    4 - کاهش جذابیت مواد : با آگاه سازی بیمار از نتایج منفی و خطرات مصرف مواد از بعد فردی روانی – اجتماعی – خانوادگی و اقتصادی می توان انگیزه بیمار را برای درمان تقویت کرد .

    5 - درمان مشروط : بیمار باید میان از دست دادن شغل ، جداشدن همسر ، محروم شدن از ارث و ... و درمان بیمار یکی را انتخاب کند .

    6 - هدف گذاری : نشان دادن یک هدف روشن و دست یافتنی به بیمار انگیزه او را تقویت می کند . هدف بهترین وسیله برای حرکت است . ایجاد امید و اشتیاق برای رسیدن به هدف انگیزه تحمل سختی ترک و مقاومت در برابر وسوسه مصرف مواد است .

  * آموزش مهارت های سازگاری : بسیاری از افراد در دوران رشد و تربیت آگاهانه و ناآگاهانه مهارتهایی را جهت سازگاری با محیط و مواجهه با مشکلات کسب می کنند . یکی از تبعات تمدن و شهرنشینی عدم توجه به والدین ومعلمین به آموزش مهارت های سازگاری است . ده مهارت اصلی که سازمان بهداشت جهانی برای سلامت روان افراد ضروری می داند عبارتند از : - خودآگاهی ، همدلی ، ارتباط موثر ، روابط بین فردی ، تصمیم گیری ، حل مسئله ، تفکر خلاق ، تفکر انتقادی ، توانایی حل مسئله ، توانایی مقابله با استرس

 * آموزش مهارتهایی همچون کنترل خشم ، کنترل افسردگی ، کنترل اضطراب و ... نیز بعنوان مهارتهای فرعی در درمان اعتیاد و پیشگیری از عود موثر است .

 * آموزش روشهای پیشگیری از عود همچون تغییر شیوه زندگی ، تغییر و تجدید نظر در دوست یابی ، حذف تمام مظاهر مصرف مواد ، پرهیز از خشم و تنهایی و ... در کنترل و پیشگیری از عود اعتیاد توصیه می شود .

 * همچنین درمان شبکه ای ، قرارداد مشروط ، تغذیه مناسب ، برنامه ورزشی منظم و آموزش خانواده می تواند فرد را در کنترل و درمان اعتیاد یاری رساند .

منابع :

کتاب دارو و رفتار تألیف آقای سعید نقاش زاده تهرانی استادیار دانشگاه تهران

Benet,L.,J. Mitchell and L. Sheiner(1990) .Pharmaco kinetice: the Dynamics of Drug

Absorptim and Eliminatin. in: L.Goudwen and A.Gilman (Eds.), The pharmacoligical

Basis of Therapeutics, NewYork: McGraw Hill

Bloom, F.E. (1983). The Endophins. A Growing Family of Pharmacologially Pertinent

Peptides, Annual Review of Pharmacology and Toxicology. pp. 151_170.

jaffe,j.H.(1985). Drug Addiction and Drug Abuse, in A.G.Gilman, L.S. Goodman,

T.W. Rall and F. Murad(Eds.), The Pharmacological Basis of Therapeutics. 7  ed.

(New York: MacMillan) ,pp.567_568.

jaffe, J. and W.Martin (1975). Nancotic Analfesics and Antagouists. in:L. Goodman

and A. Gilman (Eds.) pharmacological Basis of Therapeutics, New York, Macmillan.

Robins (1974). The Vietnam Drug User Returns: Final Report,  September  1973.

Special Action office Monograph, Series A no. 2 (Washington D.C.:U.S.Government

Printing Office.)

Swonger,A.and L.Constantine,(1983). Drugs and Therapy Boston: Little, Brown.

سپر دفاع موشکی آمریکا با توجه به ملاحظات فن

از: سرهنگ یعقوب اصلانی
ابتدا لازم است توضیح داده شود که دفاع هوایی چیست و یا به عبارت دیگر دفاع هوایی را تعریف کنیم. دفاع یا پدافند هوایی به مجموعه اقداماتی گفته می‌شود که در آن نیروی کشور مقابله‌کننده، هرگونه مهاجم هوایی به قلمرو هوافضای خود را (هواپیما، موشک و ...) منهدم، یا از انجام مأموریت خصمانه بازداشته و باعث فرار و یا انهدام آن شود. چنانچه ما بتوانیم عامل آفندی را منهدم، فراری و یا میزان خسارت را کاهش دهیم، دفاع هوایی را انجام داده‌ایم. بخش اول اقدامات فوق (انهدام و فراری دادن) را «دفاع هوایی عامل» و بخش دیگر آن نظیر اخطار به نیروهای خودی جهت تفرقه و پناه گرفتن و یا خاموشی را «دفاع غیرعامل» می‌گویند.
عملیات دفاع هوایی همانند آنچه در طبیعت انسان ملاحظه می‌شود، دارای مراحل متوالی و متفاوتی به شرح زیر می‌باشد:
1 – کشف (Detection) : همان‌طور که هر انسانی برای دفاع و رفع خطر، نیاز به رؤیت به‌موقع دارد و این کار در انسان از طریق چشم، گوش و حس لامسه می‌تواند به تنهایی یا توأمان انجام گیرد، در بعد نظامی این کار و پایش محیط اطراف به رادار محول شده است. مزیت رادار نسبت به چشم انسان این است که امکان سنجش و بینایی در مسافت بسیار دور را دارد و نیز خسته نمی‌شود.
2 – شناسایی (Identification): شناسایی به این مفهوم است که تهدید را به‌طور دقیق شناسایی و از دوست یا دشمن بودن و میزان عملیات خصمانه آن‌ آگاه شویم. در طبیعت ممکن است تهدید، حمله یک جانور وحشی، حمله انسان، سیل و زلزله را شامل شده و یا اینکه به اشتباه، عامل بی‌خطری تهدید محسوب شود. تهدید از نظر نظامی ممکن است شکستن حریم هوایی توسط بالگرد، هواپیما، بمب، موشک و ... باشد که قبل از هرگونه عکس‌العمل مناسب می‌باید از دوست یا دشمن بودن آن (Friend or foe/IFF)، میزان عملیات خصمانه، اشتباهی و یا عمدی بودن آن اطمینان حاصل شده و به عبارت دیگر شناخت لازم از تهدید به‌عمل آید.
3 – تعقیب (Tracking): تعقیب به این مفهوم است که بعد از اطمینان از خصم بودن متجاوز، آن را کاملاً مد نظر قرار داده و مسیر، اهداف، چگونگی و دیگر خطرات آن را تحلیل کنیم.
در این صورت یعنی با تحلیل و ردگیری درست، می‌توان با توجه به هدف عامل آفندی و تهدید، نیروهای خودی رادر وضعیت آمادگی دفاعی قرار داد. در طبیعت نیز این کار توسط انسان انجام شده و طبیعی است فردی که مورد تهاجم قرار می‌گیرد، چشم از حریف مهاجم برنمی‌تابد تا بتواند آخرین واکنش را نشان دهد. تعقیب لحظه‌ای توپ و پای پنالتی زن در فوتبال، توسط دروازه‌بان، مثال دیگری در این زمینه است. امروزه سه مرحله فوق به صورت خودکار و توسط رادارهای مختلف انجام و نتیجه به کنترل آتش واگذار می‌شود.
4 – درگیری و انهدام (Intercept): این اقدام چهارمین مرحله واکنش به خصم از نظر دفاع هوایی است. این کار در طبیعت انسان‌ها به صورت مقابله فیزیکی با دست، استفاده از سنگ و چوب و به‌کارگیری هر نوع سلاح دیگر (پدافند عامل) و یا فرار و پنهان شدن (پدافند غیرعامل) صورت می‌گیرد. در جنگ و دفاع هوایی، رهگیری با پرتاب موشک‌های دفاع هوایی و ضد موشکی نظیر «آرو» (ساخت اسرائیل)، «پاتریوت» (ساخت آمریکا) و «300 – اس» (ساخت روسیه) انجام می‌شود.
در دفاع هوایی موشکی یا عملیات سپر دفاع هوایی موشکی نیز عیناً لازم است مراحل فوق به ترتیب اجرا شود. به دلیل ماهیت پرواز موشک و خصوصیات متمایز آن با هواپیما، امکانات سامانه دفاع موشکی دارای مقدورات گسترده‌ای بوده و به تجهیزات بیشتر و قوی‌تری نیاز دارند. این سامانه‌ها که بسیار پیچیده هستند، نیاز به هزینه زیادی نیز دارند که به دلایل اقتصادی و فنی، بسیاری از کشورها فاقد آن می‌باشند. عواملی که سامانه‌های دفاع موشکی یا سپر دفاع موشکی را با سامانه‌های پدافند هوایی مخصوص هواپیما متمایز می‌سازد، (Stand of Attack) به شرح زیر است:
1 – معمولاً موشک‌ها از نقاط بسیار دور و به‌صورت حمله از دور (Stand of Attack) شلیک می‌شود و انواع قاره‌پیمای آنها (ICBM) بردی بیشتر از 10 هزار کیلومتر دارند.
2 – موشک‌ها دارای سقف پرواز بلندتری هستند. برای مثال، سقف پرواز موشک منیموتمن آمریکا 1000 تا 1100 کیلومتر است.
3 – موشک‌های بالستیک از سامانه کنترل و هدایت متفاوتی نظیر هدایت اینرسی – ستاره‌ای (GPS-Stellar) استفاده می‌کنند و این باعث سخت‌تر شدن عملیات پدافندی می‌شود.
موشک‌ها نسبت به هواپیما دارای سرعت بیشتری هستند و حتی در زمان ورود مجدد به جو (Reentry)، سرعتشان به 8 ماخ می‌رسد.
موشک‌ها قدرت تخریب زیادی دارند و معمولاً از سرجنگی اتمی مجتمع یا چندین واحدی استفاده می‌کنند. بد نیست بدانیم که قدرت تخریب زرادخانه اتمی شوروی در سال‌های 1985 به بعد، با 29 بار نابودی کره زمین برابری می‌کرد.
این نوع موشک‌ها به دلیل داشتن سرهای جنگی متعدد (MRV) درصورت شلیک، در مسیر میانه پرواز که بیش از 20 الی 40 دقیقه طول می‌کشد، به‌صورت انبوه حرکت می‌کنند و دفاع در برابر مدل‌هایی که سرجنگی می‌تواند یک هدف خاص را دنبال کند، بسیار مشکل است.
در بخش میانی مسیر، هدف‌های کاذبی نیز تولید می‌شود که همراه سرهای جنگی واقعی حرکت کرده و تشخیص هدف کاذب از سرجنگی حقیقی را بسیار مشکل می‌سازد. لازم به ذکر است، هدف‌های غیر واقعی به هنگام برگشت مجدد به جو، سوخته و از بین می‌روند.
این تجهیزات آفندی یا سرهای جنگی، از سطح مقطع راداری (RCS) کمتری برخوردار بوده که این عمل باعث می‌شود تا نیاز به راداری خاص داشته و نیز حافظه رادار تقویت گردد.
این موشک‌ها برای نفوذ به قلمرو هوایی، دارای تجهیزات مخصوص ضد الکترونیک نیز هستند که پدافند در مقابل آنها را با دشواری مواجه می‌کند.
نتیجه اینکه، یک سامانه مخصوص دفاع موشکی یا سپر موشکی نیاز به استفاده از رادارهای تشخیص اخطار اولیه و ردگیری با برد بسیار بالا (چندین هزار کیلومتر) را دارد، تا با توجه به دور بودن محل پرتاب موشک، بتواند به‌موقع - که از ضروریات دفاع هوایی است - آنها را کشف کند. لازم به ذکر است، اگر چه امکان زدن موشک در مراحل پایانی و نزدیک به هدف نیز وجود دارد، ولی از نظر تاکتیکی لازم است فعالیت دشمن بلافاصله کشف تا امکان عملیات دفاع از نظر زمان و موقعیت فراهم شود. این رادارها که «oth» نامیده می‌شود، بسیار پیچیده و گران قیمت بوده و می‌توانند ضمن مراقبت در مسیرهای خارج از دید مستقیم، ماهواره‌ها را نیز در فضا کنترل کنند. امکان بهره‌گیری از این رادارها به عنوان دیگر عنصر کسب اطلاعات نظیر ماهواره‌ها، باعث می‌شود که اطلاعات به‌طور دقیق و مضاعف کنترل و مقایسه شده و در نهایت تصمیم‌گیری مسئولان نظامی و سیاسی را آسان‌تر کنند.
حال چنانچه برابر طرح ایالات متحده چنین سامانه دفاع موشکی (BMD) یا سپر دفاع ضد موشکی در کشورهای شرق اروپا (چک و لهستان) و کشورهای شمال شرق اروپا که نزدیک به روسیه هستند، استقرار یابد – اگرچه همان‌طور که آمریکا ادعا می‌کند، می‌تواند از فعالیت و آزمایش‌های موشکی ایران و کره کسب اطلاع کند و مؤثر در اهداف کلی آمریکا است – لاجرم هرگونه فعالیت نظامی و غیرنظامی روسیه و دیگر کشورها نظیر چین و هندوستان نیز از آن طریق قابل کنترل و ردیابی می‌باشد.
پوتین و مسئولان نظامی روسیه می‌دانند که کسب امتیاز اطلاعات در این حد توسط آمریکا، یعنی به هم خوردن تعادل نظامی، یعنی اینکه اگر روسیه دوباره بخواهد این برتری غرب را خنثی کند، ضرورتاً باید سرمایه‌گذاری بیشتری کرده تا با توجه به عامل غفلت و تأثیر آن در جنگ، امتیاز از دست رفته را بازیابد. برای دستیابی به این هدف، اینکه بوش - ریاست جمهوری آمریکا - بگوید روسیه را دشمن نمی‌داند یا عصر جنگ سرد پایان یافته، کافی نیست و شاید آزمایش اخیر موشک با کلاهک چند پیکانه (هر سرجنگی مخصوص یک هدف) از جانب روسیه و یا اعلام هدفگیری کشورهای اروپایی توسط روسیه، هشداری به غرب تلقی شود.
پوتین با انجام یک مانور سیاسی، جهت رد استقرار سپر موشکی در همسایگی خود، استفاده از سامانه دفاع ضد موشکی مستقر در آذربایجان را در کنفرانس اخیر سران 8 کشور صنعتی پیشنهاد کرد. او می‌داند که در این صورت، دست‌کم اداره عملیات کلی این تأسیسات و تجهیزات از طریق روسیه و زیرنظر کارشناسان آن کشور خواهد بود و سرانجام روسیه کنترلی بر این‌گونه فعالیت و کاهش درز اطلاعات را خواهد داشت، در عین حال این پیشنهاد مغایر با خواسته غرب نیست.
اگرچه آمریکا امکانات بهره‌گیری از تأسیسات آذربایجان برای کنترل آزمایش‌های موشکی ایران و کره را ندیده نخواهد گرفت، اما ادامه فعالیت استقرار سامانه سپر موشکی در کشورهای شرق اروپا را، نیز با طرح دلایل فنی و سیاسی همواره مد نظر خواهد داشت؛ زیرا اهدافی که از استقرار سامانه سپر ضد موشکی و استقرار آن در کشورهای موردنظر توسط آمریکا دنبال می‌شود، نتایجی کاملاً جدا از پیشنهاد پوتین به بوش را می‌دهد و جایگزینی این پیشنهاد با طرح اولیه هرگز امکان‌پذیر نخواهد بود.
اگرچه روسیه در پی کسب امتیازاتی در این زمینه بوده و دولت آذربایجان نیز موافقت خود را با این طرح اعلام کرده است، نتایج نهایی که از این‌گونه سیاست‌ها نصیب سیاستمداران کرملین خواهد شد، بسیار ناچیزتر از امتیاز بی‌اعتمادی است که در کشورهای همسایه و باورهای مردم آن می‌گذرد.
سیاستمداران کرملین باید بدانند که در این صورت عملاً آمریکا به چیزی بیشتر از آنچه مدنظرش است، دست خواهد یافت.

توضیحات:
شناسایی دوست از دشمن
IFF=Identification Friend or Foe
موشک‌های بالستیک قاره‌پیما
ICBM=Inter Continental Ballistic Missile
ورود مجدد به جو
RV=Re Entry
موشک چند پیکانه
MRV=Muliple Reentry Vehicle
موشک چند پیکانه مستقل
MIRV= Multiple Indipedent Re entry Vehicle
سطح مقطع راداری
RCS= Radar Cross Section
رادار پشت افق‌بین
OTH= Over The Horizon Radar
دفاع ضد موشکی
BMD= Ballistic Missile Defence
در رادار OTH تشعشعات راداری از طبقه یونسفر فضا انتشار و به فضای پایین خارج از دید منعکس و امواج برگشتی مجدداً پس از برگشت از طبقه مزبور تحلیل می‌شوند

وزن اسب

حتما برای شما هم پیش آمده که بخواهید به منظور جیره نویسی یا تعیین دوز مناسب دارو وزن اسب خود را بدانید. مطمئنا دقیق ترین روش وزن کشی با استفاده از باسکول است اما اگر باسکول در اختیار نداشته باشید باید از راه های دیگر استفاده کنید و وزن اسب را تخمین بزنید. کافیست یکی از سه فاکتور زیر را اندازه گیری کنید:

اندازه دور سینه
طول بدن
قد

نسبت مشخصی بین وزن اسب و این سه فاکتور وجود دارد که در همه نژاد ها تقریبا ثابت است. در اینجا وزن اسب در تناسب با دور سینه (در ناحیه تن گاه و پشت جدو گاه ) نشان داده شده است.


دور سینه(سانتیمتر)         وزن بدن(کیلوگرم)

80                                            45
90                                           70
100                                         90
110                                        120
120                                        150
130                                        185
140                                        230
150                                        285
160                                       345
170                                       410
180                                       475
190                                       545
200                                       615
 
توجه: اندازه ها برای مادیان های 11-8 ماهه آبستن د راعداد 02/1 ، 06/1 ، 11/1 و 17/1 باید ضرب  شود
 

ژرفای دانش دوچرخه

ژرفای دانش دوچرخه متعلق به آینده  /  منبع:wpn تحقیقات ناسا پس از بیش از 18 سال به نتیجه رسیده است. طی تحقیقات انجام گرفته وجود یک منظومه دیگر شامل سیارات متعدد که به دور ستاره به وجود آورنده خود در گردش هستند به اثبات رسیده است. در این عکس کشف سیارات جدیدی متعلق به این منظومه به نام  Fomalhaut b به تصویر کشیده شده است /  منبع : nasa این هتل عجیب در ابوظبی به زودی ساخته می‌شود و به بهره‌برداری می‌رسد. نکته جالب توجه این است که این هتل روی یک پل غول‌پیکر ساخته می‌شود / منبع: popsci آینه‌ای با جیوه نیمه‌مایع / منبع: curiousphotos

ترشحات مهبلی چیست؟

ترشحات مهبلی چیست؟

 به طور طبیعی این ترشحات روشن یا سفید هستند. در حین تخمک گذاری (حدود 2 هفته پس از قاعدگی) ممکن است این ترشحات چسبناک و لغزنده شوند. تغییر در رنگ و میزان ترشح همراه با سایر نشانه های  آن می تواند بیانگر این باشد که شما عفونت دارید.مهبل به طور طبیعی حاوی باکتری است. رشد این باکتریها کنترل شده است و توسط بسیاری عوامل مانند سطح اسید و هورمونها تحت تأثیر قرار می گیرد. هر چیزی این تعادل را به هم بزند، می تواند خطر عفونتها یا افزایش رشد هر یک از باکتریهای طبیعی یا مخمرها را افزایش دهد.  تحریک کننده های احتمالی موارد زیر هستند:

{     استفاده از آنتی بیوتیکها

{     داروهای جلوگیری از بارداری

{     دوش مهبلی گرفتن

{     دیابت

{     حاملگی

{     استرس

{     زیرپوشهای تنگ یا استفاده از پارچه های صناعی

ترشح مهبلی ممکن است از عفونت با موارد زیر ناشی شود:

þ   مخمرها : که به کاندیدا نیز معروف است و نوعی قارچ که بخشی از میکربهای طبیعی پوست انسان است اما می تواند ایجاد عفوت نیز کند.

þ   گاردنرلا : که نوعی باکتری است که به طور طبیعی در راههای تناسلی زنانه یافت می شود و عامل التهاب باکتریایی مهبل است.

þ     تریکومونا : نوعی تک یاخته است (جانداری که فقط از یک سلول ساخته شده است)

þ     بیماریهای منتقله از راه جنسی : مانند سوزاک یا کلامیدیا هم می توانند باعث ترشحات مهبلی شوند.

þ   دیگر علل احتمالی غیر عفونی ترشحات مهبلی : شامل التهاب مهبل تحلیل رفته (التهاب مهبل که معمولاً پس از یائسگی رخ می دهد)، دیابت ، (به طور شایعی با عفونتهای عود کننده مخمری همراه است، یا تحریک ناشی از محصولات معطر مانند صابون، دوشهای مهبلی، پد یا پنبه قاعدگی است.

نشانه ها

ممکن است متوجه تغییر رنگ ترشحات میزان یا بوی ترشحات شوید. یک ترشح سفید
دلمه ای که شبیه پنیر روستایی باشد علامت مشخصه عفونت مخمری است. ترشح زرد، سبز یا خاکستری معمولاً علامت عفونت تریکومونایی یا التهاب باکتریایی مهبل است. این عفونت معمولاً با بوی غیر معمول ماهی مشخص می شود. خارش معمولاً با عفونت مخمری همراه است، گر چه ممکن است با هر یک از انواع عفونتها یا تحریکات همراه باشد. آستر تحریک شده مهبل که بخصوص می تواند حین ارتباط جنسی خارش دار یا دردناک شود،این حالت معمولاً بر جسته ترین علامت التهاب مهبل تحلیل رفته است. ترشح جدید مهبلی همراه با تب، درد شکمی یا درد هنگام ارتباط جنسی، می تواند نشانه یک عفونت منتقله از راه جنسی مانند سوزاک یا کلامیدیا باشد. به هر حال سوزاک و کلامیدیا معمولاً هیچ علامتی ایجاد نمی کنند.

تشخیص

در ابتدا کارشناس بهداشتی سوالات متفاوتی را به منظور کمک به تعیین دقیق علت ترشحات، شامل سوالاتی در مورد استفاده اخیر از آنتی بیوتیک، اینکه آیا متأهل هستید یا نه ( آیا شریک جنسی دارید یا خیر )، علائم یائسگی، علائم دیابت و سایر تغییراتی که اخیراً در سلامتی یا شیوه زندگی شما رخ داده است، از شما می پرسد.  کارشناس بهداشتی با استفاده از وسیله ای به نام اسپکولوم معاینه لگنی برای شما انجام می دهد تا مستقیماً دهانه رحم را مشاهده کند. در حین معاینه لگنی، یک نمونه از ترشحات برای آزمایش در آزمایشگاه جمع آوری می شود. با بررسی ترشحات در زیر میکروسکوپ، کارشناس بهداشتی می تواند تشخیص عفونت مخمری، التهاب باکتریایی مهبل یا عفونت تریکومونایی را بلافاصله بگذارد و درمان را شروع کند. کارشناس بهداشتی بر اساس ظاهر دیواره های مهبل، می تواند التهاب مهبل تحلیل رفته راتشخیص بدهد.

یک امتحان دستی برای تشخیص حساس بودن دهانه رحم، رحم و تخمدانها انجام می گیرد.  در طی این آزمایش، آزمایش کننده انگشت خود را وارد مهبل شما می نماید. حساسیت می تواند نشانه حضور بیماریهای منتقله از راه جنسی یا بیماریهای التهابی لگن باشد. تشخیص سوزاک و کلامیدیا نیاز به تستهای آزمایشگاهی دارد که ممکن است چند روزی طول بکشد.

دوره مورد انتظار

 ترشحات مهبلی ناشی از عفونت مخمری یا باکتریها بین چند روز تا یک هفته به درمان پاسخ می دهد. بیماریهای منتقله از راه جنسی نیز در عرض یک هفته باید به درمان آنتی بیوتیکی جواب بدهند. اگر عفونت به سمت بیماری التهابی لگن بالاتر از ناحیه مهبل گسترش یابد، ممکن است درمان طولانی تری نیاز داشته باشد.

التهاب مهبل تحلیل رفته، بهتر از همه به درمان هورمونی با کرمهای مهبلی یا درمان ماهانه جایگزینی با هورمونها پاسخ می دهد. معمولاً چند هفته طول می کشد تا این حالت از بین برود. نشانه های خفیف امکان دارد در عرض چند روز با استفاده از مواد لغزنده کننده آبکی از بین بروند. اگر نشانه ها به وسیله تحریک ایجاد شده اند، شناسایی ماده تحریک کننده و برداشت آن می تواند علائم را در طی یک هفته از بین ببرد.

پیشگیری

 کار با کارشناس بهداشتی عواملی را که منجر به عفونت می شود، مانند استفاده از آنتی بیوتیکها، پوشیدن لباس زیرهای غیرپنبه ای، پوشیدن لباسهای زیر تنگ در حین ورزش، استفاده از محصولات معطرکه مخاط مهبل را تحریک می کند یا استفاده از داروهای جلوگیری از بارداری مشخص می کند.  اگر از قرصهای جلوگیری از بارداری استفاده می کنید، برای جلوگیری از عفونتهای مکرر نیازی به قطع دارو نیست. تغییر نوع هورمون یا قدرت آن می تواند برای جلوگیری از بازگشت مشکل کافی باشد. اگر مبتلا به دیابت هستید، کنترل سطح قند خون می تواند به جلوگیری از عفونتهای راجعه بخصوص عفونتهای مخمری کمک کند.

درمان

عفونتها با آنتی بیوتیک درمان می شوند. غالباً فقط یک دوز آنتی بیوتیک در ماه کافی است. به عنوان جایگزین می توانید از کرمهای آنتی بیوتیکی مهبلی خصوصاً اگر عوارض جانبی قابل توجهی از استفاده خوراکی آنتی بیوتیکها نشان می دهید، استفاده کنید. همچنین کرم مهبلی میتواند برای التهاب و یا مخاط زخمی مهبل تسکین دهنده باشد. اگر برای شما تشخیص التهاب باکتریایی مهبل گذاشته شده است، امکان دارد برایتان ا آنتی بیوتیکی به نام مترونیدازول (فلاژیل) تجویز شود. اگر پزشک شما بر اساس یافته های شرح حال و معاینه تان شک کند که ممکن است شما بیماری منتقله از راه جنسی داشته باشید، ممکن است قبل از آماده شدن نتایج آزمایشها برایتان به روش تزریقی و خوراکی آنتی بیوتیک شروع کند.

 اگر عفونت راجعه مخمری دارید و علائم را شناسایی کرده اید، می توانید از کرمهای ضدقارچ بدون نسخه استفاده کنید. اگر نشانه های شما بهتر نشدند، می توانید به کارشناس بهداشتی خود مراجعه کنید تا معاینه انجام شده، و تشخیص را تأیید کرده و در مان را تغییر دهد.

التهاب مهبل تحلیل رفته می تواند با تغییرات هورمونی ایجاد شود، مثلاً بعد از بارداری یا در هنگام استفاده از قرصهای جلوگیری از بارداری بروز کند. به طور شایعتر این مشکل در طی و بعد از یائسگی ایجاد می شود. پس از یائسگی، درمان جایگزین هورمونی میتواند از راه خوراکی یا مهبلی تجویز شود. تجویز مهبلی کرم باعث می شود در معرض سطح کمتری از هورمون قرار بگیرید. در موارد خفیف استفاده از یک لغزنده کننده می تواند کافی باشد. اگر از قرصهای جلوگیری از بارداری استفاده می کنید، تغییر نوع قرص یا قدرت آن می تواند به شما کمک کند که از التهاب مهبل تحلیل رفته خلاصی یابید.

 نیازی به درمان شریک جنسی نیست مگر آنکه تشخیص داده شود که دچار بیماری منتقله از راه جنسی هستید یا مبتلا به عفونتهای مکرر می باشید و هیچ عامل مستعد کننده دیگری وجود ندارد. اگر شریک جنسی شما دچار ترشحات یا ناراحتی جدیدی در حین ادرار کردن یا ارتباط جنسی شده است، بایستی توسط یک کارشناس بهداشتی ویزیت شود.

چه وقت به کارشناس مراجعه کنیم ؟

 اگر عفونت مخمری قبلی داشته اید و علائم تکرار شونده مشابهی دارید، می توانید از داروهای ضدقارچ استفاده کنید. اگر علائم شما بهبودی نمی یابد به کارشناس مراجعه کنید. در هنگام مواجهه با هر ترشح جدیدی که با توقف استفاده از تحریک کننده های باقوه مهبل بهبودی نمی یابند به کارشناس مراجعه کنید.  اگر دچار درد شکمی یا تب در همراهی با هر ترشح جدید مهبلی شدید، باید در همانروز به کارشناس مراجعه کنید.

پیش آگهی

 معمولاً حالاتی که منجر به ترشحات مهبلی می شوند در عرض چند روز به درمان پاسخ
می دهند. ممکن است چند هفته طول بکشد تا التهاب مهبل تحلیل رفته به درمان هورمونی پاسخ بدهد، چرا که مخاط مهبل برای تقویت شدن به زمان نیاز دارد. گاهی عفونت بر می گردد در این صورت کارشناس بهداشتی ممکن است، دوره درمانی موثرتری را شروع کند، راههای برای خود درمانی در خانه را پیشنهاد کند یا به شما کمک کند که علل بالقوه عفونت را حذف کنید.

سرطان ولو و واژن

سرطان ولو و واژن Cancer of the vulva and vagina

رشد سلولوهای سرطانی در ولو و واژن را سرطان ولو و واژن گویند .

سن : بیشتر در بالای 60 سالگی شایع است .

نحوۀ زندگی : ارتباط جنسی بدون لوازم حفاظتی در سنین پایین و نیز با افراد مختلف و سیگار از عوامل خطرند .

ژنتیک : عامل قابل توجهی به شمار نمی آید .

سرطان ولو و وازن نادر است و معمولاً خانمهای بالای 60 سال را مبتلا می نماید . تعداد آن حدود یک بیستم سرطانهای دستگاه تولید مثل می باشد . هر چند این سرطانها با همدیگر ایجاد نمی شوند ، اما هر دو نوع آن ممکن است با نوع خاصی از پاپیلوماویروس انسانی (HPV) مرتبط باشند که این ویروس از طریق جنسی سرایت می نماید . سیگار نیز ممکن است عامل خطری برای ایجاد این سرطان باشد . در صورت عدم درمان ، این سرطانها ممکن است به غده های لنفازی لگنی و سایر قسمتهای بدن انتشار یابند .سرطان ولو ممکن است موجب خارش در ناحیه ولو گردد ، اما اغلب اولین علامت این توده سفت یا زخم در ولو می باشد . در صورتیکه زخم درمان نشود ممکن است موجب ترشح خون آلود شدیدی شود . سرطان واژن اغلب تا هنگامیکه تومور به مرحله پیشرفته برسد علامتی ندارد ، هر چند که خونریزی و درد ممکن است پس از مقاربت وجود داشته باشد . اگر در فردی هر یک از این علائم بروز نمود ، باید سریعاً با پزشک مشورت نماید .

اقدامات درمانی

پزشک احتمالاً با توجه به علائم ، سرطان ولو و واژن را تشخیص می دهد . یک نمونه بافتی نیز ممکن است از نواحی مبتلا جهت آزمایش برداشته شود و از نظر وجود سلولهای سرطانی بررسی گردد . سرطان ولو معمولاً با روش جراحی و برداشتن نواحی مبتلا درمان می شود . در صورت گسترش سرطان ، غده های لنفازی مجاور نیز برداشته می شود و مورد بررسی قرار میگیرند و در این صورت درمان تکمیلی ضرورت می یابد . سرطان واژن معمولاً با رادیوتراپی درمان می شود . در هر حال ممکن است نیاز به برداشتن قسمتهایی از واژن و غده های لنفازی مجاور باشد .

پدیده سیکل قاعدگی و قاعدگی نامنظم و آمنوره

در این وبلاگ سعی میکنم در مورد بیماریهای زنان مطالبی داشته باشم ،در مورد هر بیماری  تعریف،علل ودرمان آن شرح داده میشود .

پدیده سیکل قاعدگی

در فاصله زمانی میان بلوغ ویایسگی ،هر ماه در زن سیکل قاعدگی بوجود می آید که این سیکل به منظور آمادگی برای حاملگی می باشد . هر ماه تخمک رسیده ای آزادمی شود و لایه داخلی رحم که آندومتر نامیده می شود ضخیم ترگر دیده وآماده برای سلول تخم بارور شده می گردد.اگر تخمک بارور نگردیده باشد در طی قاعدگی از بدن عبور نموده و با خون قاعدگی خارج می گردد . به طور متوسط سیکل ماهانه 28 روز می باشد ، اماممکن است طول زمان این سیکل هر ماه یکی نباشد و از هر خانمی با خانم دیگر متفاوت است . این سیکل بوسیله مجموعه ای از تاثیرات متقابل میان چها هورمون محرکه فوکیلول (FSH) و هورمون لوتئینی (LK) می باشدکه در غده صنوبری تولید شده همچنین شامل هورمونهای استروژن وپروژسترون هستند که توسط تخمدانها ترشح می گردند.

قاعدگی نامنظم Irregular periods

قاعدگی نامنظم به سیکل قاعدگی گفته می شود که در آن مدت زمان بین قاعدگی های متوالی اختلاف زیادی با یکدیگر دارند.
سن:شایعترین سندرست بعد از بلوغ و درست قبل از یائسگی است .
نحوه زندگی:استرس و ورزشهای سنگین و شدید و کم وزنی شدید عوامل خطر می باشند .

ژنتیک:عامل قال توجهی به شمار نمی آید .

قاعدگی در هنگام بلوغ آغاز می شود و تا هنگام یائسگی ادامه می یابد.میانگین سیکل قاعدگی 28 روز می باشد . اما ممکن است قاعدگی ه همان اندازه هر 24 روز یا ه ندرت هر35 روز اتفاق افتد .پس از بلوغ ، در اغلب خانمها یک سیکل قاعدگی منظم با یک طول زمان نسبتا ًثابت ین دو قاعدگی رخ می دهد.به هر حال در بعضی خانمها ،قاعدگی بی نظم باقی می ماند .خونریزی در قاعدگی بطور طبیعی بین7-2 روز طول می کشد . میانگین مدت زمان خونریزی 5 روز می باشد.

علل بی نظمی

اختلاف و تغییر در طول سیکل قاعدگی معمولا نتیجه یک عدم تعادل موقتی هورمونی است .تغییرات مقادیر هورمونی در طی بلوغ موج می گردد که قاعدگی ها در ماه های اولیه بی نظم باشند و تغییرات زیادی در الگوهای خونریزی طبیعی خانمها در چند ماه اول پس از زایمان و در نزدیک یائسگی شایع است .در سایر مواقع عدم تعادل هورمونی ممکن است بعلت عواملی چون استرس ،افسردگی و بیماریهای شدید طولانی مدت ایجاد شود . ورزشهای سنگین و از دست دادن شدید وزن ،همچنین از عوامل شایع ایجاد اختلالات هورمونی می باشند که می توانند موج قاعدگی نامرتب گردند . گاهی پلی کیستیک قاعدگی نامنظم ممکن است علامتی از بیماری تخمدان یا رحم باشد. برای مثال سندرم تخمدان پلی کیستیک که در آن سندرم عدم تعادل هورمونهای جنسی وجود دارد ، یا آندومتریوز که در این بیماری تکه ای از بافت رحم جابجا می گردد و به عضو دیگری در لگن می چسبد، می توانند باعث اختلال قاعدگی شوند . در بعضی موارد که فرد نسبت ه حاملگی بی اطلاع است خونریزیهای نا  منظمی ایجاد می شوند که می تواند ه آسانی به عنوان یک قاعدگی اشتباه تلقی شود . روز یک قاعدگی تاخیری و شدید می تواند ناشی از سقط جنین اشد . اگر شما یک قاعدگی تاخیری که ا دردهای شدید شکمی همراه است دارید، باید در جستجوی فوری توجهات طبی باشید. زیرا این امر ممکن است ناشی از یک حاملگی خارج از رحم باشد. در عضی موارد ، علت بی نظمی قاعدگی نا شناخته است .

اقدامات درمانی

قاعدگی های بی نظم ناشی از تغییرات هور مونی طبیعی که به دنبال بلوغ یا زایمان است معمولا ً در طول زمان منظم می گردند. در خانمهایی که در سن یائسگی هستند ، قاعدگی های بی نظم سر انجام ه کلی متوقف خواهد شد در تمام این موارد ، معمولاً درمان ضرورت ندارد . به هر حال اگر این مشکل مداومت یافته یا ر نحوۀزندگی خانمی تاثیر گذارد ، ممکن است داروهایی برای تنظیم قاعدگی تجویز شوند . این داروها شامل داروهای ضد حاملگی خوراکی رای خانمهای جوان و درمان جایگزینی هورمونی برای خانمهای نزدیک یائسگی است . قاعدگی بی نظمی که ه دلیل از دست دادن شدید وزن ، تمرینات و ورزشهای سخت ،استرس یا افسردگی باشد  به محض رفع این مشکلات از میان بروند ،منظم تر می گردند .اگر عامل واضحی برای بی نظمی در قاعدگی شما وجود نداشته و الگوی آشکاری برای خونریزی قاعدگی وجود ندارد ، پزشک ممکن است آزمایشاتی  برای جستجوی یک بیماری زمینه ای ترتیب دهد . این آزمایشات شامل تستهای حاملگی ،تستهای خون جهت اندازه گیری میزان هورمونها و اولتراسونوگرافی از ناحیه لگن باشد که به منظور بررسی تخمدانها و رحم انجام می گیرد . اگر بیماری زمینه ای کشف گردید ،درمان آن در اکثر موارد باید موجب تنظیم قاعدگی گردد.

آمنوره Amenorrhoea

عدم قاعدگی برای حداقل سه ماه در خانمی که به طور معمول قاعدگی داشته است را آمنوره گویند .
سن :بین بلوغ و یائسگی اتفاق می افتد .
ژنتیک :در بعضی موارد ناشی از ناهنجاریهای کروموزومی است .
نحوه زندگی : استرس و ورزشهای شدید و کم وزنی از عوامل خطرند .

دو نوع آمنوره وجود دارد :اولیه و ثانویه . در صورتیکه در دختری تا سن شانزده سالگی قاعدگی شروع نشود به آن آمنوره اولیه گفته می شود . در صورتی که قاعدگی در طی بلوغ ایجاد شده است توقف آن در دوران حاملگی و چند ماه پس از زایمان تا هنگام شیر دادن ، موقتا ً پس از قطع قرصهای ضد حاملگی و به طور دائمی در منوپوز یا یائسگی ،طیعی می باشد . اگر در غیر این مواقع ، قاعدگی حداقل رای سه ماه قطع گردید ، این حالت به عنوان آمنوره ثانویه شناخته می شود .

علل آمنوره

اغلب آمنوره به علت اختلال هورمونهای جنسی زنانه ایجاد می شود که این اختلال می تواند ه دلیل عوامل استرسی یا افسردگی باشد . تمرینات و ورزشهای سخت یا کاهش وزن ناگهانی ممکن است منجر به اختلال هورمونی گردند و عوامل شایع آمنوره در ورزشکاران ، ژیمناستها و بالرین ها می باشند . تغییرات هورمونی ممکن است منجر به آمنوره اولیه یا ثانویه گردند که این ستگی به زمان رخ دادن آمنوره دارد . آمنوره اولیه مشخصه و اختصاصی تاخیر بلوغ می باشد و ممکن است به علت ناهنجاری کروموزومی باشد . عدم توانایی شروع قاعدگی در بلوغ ممکن است ناشی از وضعیت پرده بکارت باشد که در این مورد پرده کارت سوراخی ندارد و خون قاعدگی قادر به خارج شدن از بدن نیست . در موارد نادر، رحم از هنگام تولید وجود ندارد . بنا براین قاعدگی نمی تواند بوجود آید. آمنوره ثانویه ممکن است ناشی از اختلال غده صنوبری باشد که از این اختلالات می توان تومورصنوری را نام برد . بعضی خانمها یائسگی زود رس دارند که در این موارد قاعدگی قبل از 35 سالگی متوقف می شود. سایر عوامل ممکن آمنوره شامل اختلالات تخمدانها نظیر سندرم تخمدان پلی کیستیک و درمانهایی نظیر رادیو تراپی و شیمی درمانی می باشند که این عوامل می توانند باعث آسیب به تخمدان گردند.

اقدامات درمانی

در صورتیکه آمنوره فقط چند ماهی پس از قطع مصرف داروهای ضد حاملگی خوراکی طول بکشد یا در طی حاملگی و یا شیردهی باشد، درمانی نیاز نمی باشد . طور طبیعی چند ماهی پس از زایمان در صورت عدم شیر دهی ، قاعدگی دوباره آغاز می شود یا حدود یک ماه پس از قطع شیردهی قاعدگی شروع می گردد. پس از یائسگی آمنوره دائمی است . آمنوره ای که در اثر سایر عوامل ایجاد شود باید بررسی گردد. پزشک فرد را معاینه خواهند نمود و ممکن است تست حاملگی انجام شود همچنین فرد ممکن است نیاز به آزمایش خون جهت ررسی سطوح هورمونی داشته باشد . سونوگرافی از تخمدانها و رحم ممکن است نیاز باشد و گاه CTاسکن غده صنوبری انجام می گیرد . درمان بیماریهای زمینه ای در اغلب موارد موجب قاعدگی می شود . اگر عامل بیماری قابل درمان نباشد ، اگر قاعدگی در اثر استرس ، کاهش وزن یا ورزشهای سخت قطع شده باشد ، در صورت از بین رفتن این مشکلات باید قاعدگی شروع شود